Công việc viết code đã bùng nổ trong những năm gần đây. Chúng ta gần như có thể bắt gặp hầu hết mọi thiết bị, mặt hàng điện tử hay máy móc hiện đại đều chứa ít nhất một chút mã. Khi công việc viết code một khi đã trở nên phổ biến và tính ứng dụng của nó ngày càng tăng thì nhu cầu công việc này sẽ lại tiếp tục tăng lên. Điều này đồng nghĩa rằng việc bắt đầu học viết mã code ngay từ bây giờ là thời điểm thật tuyệt vời.

Làm thế nào để viết code

Bạn có thể đã từng nghe báo chí và truyền thông chia sẻ rất nhiều về những lợi ích mà việc viết code mang lại như cải thiện tư duy logic, rèn luyện các kỹ năng giá trị, mở rộng kiến thức, dễ dàng tiếp cận với công nghệ mới,…Đặc biệt là công việc viết code mở ra cơ hội việc làm rộng lớn, bạn không phải lo sợ mình thất nghiệp sau khi học.

Nhiều lợi ích là gì nhưng không phải ai cũng biết được cách làm sao để có thể viết được code và có thể đủ khả năng để đi làm được. Dưới đây CodeGym Đà Nẵng chia sẻ bạn thứ tự 7 bước để bạn bắt đầu cho hành trình viết code của mình.

Chọn một ngôn ngữ phù hợp để khởi đầu

 

Mới học lập trình nên học ngôn ngữ nào

Mới học lập trình nên học ngôn ngữ nào?

 

Có rất nhiều ngôn ngữ lập trình. Từ đơn giản đến khó nhằn, từ loại cho trẻ em cho đến những loại phù hợp cho “người lớn”, từ loại phù hợp cho người mới bắt đầu cho đến loại phù hợp với người đã có nền tảng lập trình hay từ những ngôn ngữ lập trình ra đời từ “cổ lỗ sĩ” cho đến những người anh em ra sau đẻ muộn sau này. 

Vậy biết chọn cái nào để bắt đầu và phù hợp đây? Thật ra mỗi loại ngôn ngữ lập trình sẽ đòi hỏi các kỹ năng khác nhau và phù hợp với những tiêu chí khác nhau. Ví dụ bạn muốn học lập trình web thì nên chọn Java, JavaScript, PHP,..hay học phát triển ứng dụng dành cho thiết bị di động thì nên chọn Java (dành cho Android) hoặc Swift (dành cho iOS). 

Lựa chọn ngôn ngữ lập trình phù hợp để bắt đầu là vô cùng quan trọng, đó là lý do tại sao mình đã liệt kê một số ngôn ngữ phổ biến nhất đối với những người mới bắt đầu dưới đây, bạn có thể tham khảo để xem phù hợp nhất với loại nào.

Java

Java được cho là vua của các ngôn ngữ lập trình trong thế giới hiện đại. Nó phổ biến, linh hoạt và được sử dụng cho những việc như tạo ứng dụng Android và phát triển web back-end. 

Đọc thêm: Top 7 lý do tại sao Java được nhiều người chọn học nhất hiện nay.

Python

Nếu ví Java là vua của các ngôn ngữ lập trình, thì Python có thể được xem như là nữ hoàng vậy đó. Nó cũng siêu linh hoạt, và nó có rất nhiều công dụng khác nhau . Rất nhiều học giả và nhà nghiên cứu sử dụng Python để tạo ra các chương trình phân tích dữ liệu nhằm giúp ích cho các nghiên cứu của họ.

Nó cũng chính là ngôn ngữ đứng sau sự nổi lên của các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo và Machine learning. Nó rất dễ học, và nó là ngôn ngữ phổ biến nhất được giảng dạy trong các trường học. Hiện nay ngôn ngữ Python đã dần được Bộ Giáo dục – Đào tạo đưa vào khung chương trình học của môn Tin học thay cho ngôn ngữ Pascal. Đó là lý do tại sao nó trở thành ngôn ngữ lập trình phù hợp cho những ai đang tìm kiếm một ngôn ngữ cho người mới bắt đầu.

Ruby

Ruby là một ngôn ngữ ngày càng trở nên phổ biến để phát triển web full-stack . Nó cho phép tích hợp trơn tru cả các thành phần front-end của một trang web mới thông qua khuôn khổ Ruby on Rails. Ruby ngày càng được nhiều doanh nghiệp, đặc biệt là các công ty startup chọn lựa.

HTML

Nếu bạn muốn tham gia phát triển web front-end , thì bạn nhất phải học HTML. HTML là ngôn ngữ được sử dụng để đánh dấu văn bản để máy tính có thể hiểu được nó, HTML (hay Ngôn ngữ đánh dấu siêu văn bản) là một trong những ngôn ngữ đơn giản nhất để học và được rất nhiều người học chọn bắt đầu khi học cách viết mã.

CSS

CSS được sử dụng gần như độc quyền cùng với HTML để tạo kiểu và định dạng nội dung trên các trang web. Nó cho phép bạn thực hiện những việc như thay đổi màu sắc và kích thước của các phần tử, thay đổi vị trí của các phần tử trên một trang web và thay đổi toàn bộ bố cục của một trang web. Giống như HTML, CSS rất cần thiết nếu bạn có định hướng để trở thành nhà phát triển web front-end.

JavaScript

JavaScript là một ngôn ngữ lập trình khá linh hoạt và cực kỳ phổ biến. Giống như Java và Python nó được rất nhiều người học chọn học.

Trước đây nó là ngôn ngữ phát triển web front-end cho phép tạo ra các phần tử tương tác, JavaScript ngày càng được sử dụng nhiều hơn cho những thứ khác – bao gồm cả phát triển web back-end. Nếu bạn muốn trở thành một nhà phát triển web front-end hoặc back-end tốt, mình khuyên bạn nên học JavaScript.

Chọn đúng tài nguyên để giúp bạn học

Sách giáo khoa, sách tham khảo: Các đầu sách giáo khoa, tham khảo về code là một nguồn tài nguyên tuyệt vời mà bạn khi mới bắt đầu nên sử dụng. Chúng chứa tất cả cú pháp và quy ước cơ bản của một ngôn ngữ. Cho phép bạn tra cứu mọi thứ khi bạn bối rối hoặc không chắc chắn về cách tiếp tục với mã của mình. Đây là nguồn tư liệu học truyền thông nhưng vẫn mang những giá trị hữu ích cho người học. Đặc biệt với sách giáo khoa và các đầu sách tham khảo chất lượng, được kiểm duyệt thì các kiến thức quan trọng được tổng hợp bạn sẽ có lộ trình học dễ hơn thay vì đi “lượm nhặt” các tư liệu riêng lẻ.

Video trên YouTube: Video trực tuyến hướng dẫn học là những tài nguyên tuyệt vời có thể giúp bạn tìm hiểu các khái niệm phức tạp. Bạn nên sử dụng chúng cùng với một khóa học trực tuyến hoặc một phương pháp học cách viết mã khác cho người mới bắt đầu.

Tham khảo: Kênh Youtube từ cơ bản đến nâng cao cho người mới bắt đầu học lập trình.

Các khóa học viết mã: Các khóa học viết mã là một trong những cách tốt nhất để giúp bạn rút ngắn thời gian học một ngôn ngữ lập trình mới hơn. Với lộ trình học được thiết kế bởi những chuyên gia trong ngành cùng với sự hỗ trợ của giảng viên khi tham gia. Những khoá học viết mã chắc chắn sẽ giúp bạn đi nhanh hơn.

Tải xuống Trình chỉnh sửa mã

 

Các trình chỉnh sửa mã IDE

Các trình chỉnh sửa mã

Mặc dù bạn có thể viết mã trong trình soạn thảo mã trực tiếp trong trình duyệt của mình, nhưng đây không phải là cách nó hoạt động trong thực tế. Sau này khi bạn đi làm, bạn sẽ cần phải bắt đầu viết mã của mình trực tiếp vào một trình soạn thảo mã. Vì vậy bạn nên bắt đầu thực hành việc này ngay bây giờ.

Hầu hết các ngôn ngữ lập trình đều có trình soạn thảo mã của chúng mà bạn có thể tải xuống. Chúng thường hoàn chỉnh với nhiều tính năng, các môi trường phát triển tương tác (IDE) sẽ giúp những đoạn code bạn xây dựng rõ ràng, không có lỗi. 

Ví dụ như Notepad++, Sublime Text, Visual Studio Code,…

Thực hành viết chương trình 

Khi đã có kiến ​​thức viết code cơ bản về ngôn ngữ đã chọn, bạn nên bắt đầu tạo các chương trình và dự án của mình. Bạn có thể cảm thấy rằng đây là một chặng đường dài và khó ngay tại thời điểm đang đọc bài viết này hay lúc bạn bắt đầu. Nhưng bạn sẽ ngạc nhiên khi bạn thấy bạn bắt đầu học nhanh như thế nào sau khi thực hành viết chương trình đấy.

Loại chương trình hoặc dự án bạn bắt đầu xây dựng sẽ phụ thuộc vào ngôn ngữ bạn học. Ví dụ: nếu bạn đang học cách viết mã trang web bằng HTML / CSS, bạn có thể chọn bắt đầu xây dựng trang web của mình. Hoặc với kiến ​​thức về Java sẽ cho phép bạn bắt đầu lập trình ứng dụng hoặc trò chơi Android của mình.

Luyện tập làm nên sự hoàn hảo và luyện tập là chìa khóa để trở thành một lập trình viên thành công. Thực hành, thực hành và thực hành nhiều hơn nữa! Thực hành…Thực hành nữa…Thực hành mãi!

Tham gia cộng đồng trực tuyến

Việc học cách viết mã cho người mới bắt đầu có thể cực kỳ khó khăn. Sẽ có lúc bạn cần sự hỗ trợ. Hiện nay rất nhiều nền tảng mạng xã hội, từ đó cũng bắt đầu xuất hiện với hàng nghìn các cộng đồng trực tuyến trên đó. Hãy nhớ “một cái đầu thua nhiều cái đầu”, “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao”, “học thầy không tày học bạn”. Có rất nhiều người học và cộng đồng ngoài kia để bạn học hỏi. Một trong những cộng đồng hỏi-đáp lập trình nổi tiếng với người học lập trình mà bạn có thể tham khảo thêm là stackoverflow.

Bạn có thể tham gia group của CodeGym Đà Nẵng để thoải mái hỏi – đáp tại đây.

“Hack” mã của người khác

Một trong những cách tốt nhất để tiếp tục học hỏi và củng cố kiến ​​thức của bạn về một ngôn ngữ lập trình là tham khảo mã của người khác.

Tìm một chương trình hoặc tệp mã ở đâu đó – GitHub là một nơi tuyệt vời để bắt đầu – và mở nó trong trình soạn thảo mã của bạn .

Làm việc thông qua mã và đảm bảo rằng bạn hiểu mọi dòng và chức năng của nó là gì. Nếu bạn thấy điều gì đó có thể được thực hiện theo cách hiệu quả hơn hoặc điều mà bạn nghĩ rằng bạn có thể cải thiện, hãy thay đổi nó.

Khi bạn đã hoàn thành, hãy lưu mã đã chỉnh sửa của bạn và tải lên lại để người khác có thể đóng góp thêm ý kiến và cùng trao đổi thêm để học hỏi hơn.

Tiếp tục học hỏi

Ngôn ngữ lập trình cũng giống như bất kỳ ngôn ngữ nào khác. Chúng yêu cầu thực hành thường xuyên nếu bạn muốn trở nên thông thạo chúng. Nếu không bạn sẽ quên mọi thứ nếu không thực hành sử dụng chúng. Do đó, điều cần thiết là phải đảm bảo rằng bạn tiếp tục học những điều mới mỗi ngày.

Đừng có thói quen sử dụng các mẫu mã và cú pháp giống nhau cho mọi thứ. Thay vào đó, hãy tiếp tục cố gắng học những cách làm mới và cải tiến phương pháp của bạn .

Một số mẹo để viết code “ngon” hơn, nhanh hơn, tốt hơn

Sau khi học được cách viết code, thì tiếp theo chúng ta nên làm gì? Cũng tương tự như việc ăn, mặc, không chỉ đủ ăn đủ mặc mà còn muốn phải ăn ngon, mặc đẹp. Nên bạn không chỉ học để viết được code, mà còn phải làm sao cho code ngon, mượt, nhanh hơn nữa. 

Bày tỏ mong muốn được giúp đỡ khi cần thiết

Những người khác có nhiều kinh nghiệm hơn bạn. Vậy tại sao không hỏi họ về nó? Bạn đừng nghĩ rằng việc đi hỏi người khác là bạn thiếu năng lực, không được cấp trên đánh giá cao. Việc bạn đặt câu hỏi và nhờ sự hỗ trợ để giúp công việc nhanh hơn, tăng năng suất công việc lại càng tốt cho công ty hơn đấy.

Mọi người đều cần thời gian để bắt kịp tốc độ với công việc. Đặt câu hỏi và và nhờ sự hỗ trợ từ người khác có thể giúp bạn kết nối và gắn kết với họ hơn.

Cách đối phó với một đống công nghệ không quen thuộc với bạn

Lĩnh vực lập trình vô cùng rộng lớn, bạn chắc chắn sớm muộn gì cũng sẽ rơi vào tình cảnh vào ngày đẹp trời nào đó bắt gặp “một đống” công nghệ lạ hoắc lạ huơ không thể hiểu nổi. Vậy đối phó sau đây?

Khi điều đó thật sự xảy ra với bạn, mình có một vài mẹo giúp bạn bắt kịp tốc độ rồi đây. Một cách để tăng tốc quá trình tích lũy kinh nghiệm này là sử dụng các nền tảng hỏi đáp như Stack Overflow và Quora (hai trang web chuyên để hỏi-đáp). Tìm những câu hỏi phổ biến nhất về chủ đề mà bạn đang học và xem những loại vấn đề mà người khác thường gặp phải. 

Để có cách tiếp cận và xử lý với “đống” công nghệ mới được chính xác và đúng đẵn hơn, hãy tìm thông tin cụ thể về các tính năng thư viện đang được sử dụng của bạn. Xem xét những cái mới đối với bạn và tìm hiểu chúng trước khi bạn phải chạm vào những mã đó.

Tiếp cận nền tảng quen thuộc trước khi xử lý mã quan trọng

Luôn tìm hiểu cách thiết lập dự án trước, sau đó mới đi sâu vào việc cấu trúc mã. Theo nguyên tắc chung, hãy tránh các vấn đề kinh doanh đòi hỏi bạn phải biết nhiều hơn những gì bạn hiện đang làm về dự án hoặc về khía cạnh kinh doanh. Điều đó thường có nghĩa là tránh xa giao dịch, thanh toán hoặc mã nặng về toán học cho đến khi nó bắt đầu trở nên quen thuộc hơn với bạn.

Một khi bạn làm việc hiệu quả, cảm thấy thoải mái với phong cách viết mã cho dự án và không gặp khó khăn khi khắc phục các vấn đề đơn giản, đã đến lúc làm việc với những thứ khó hơn.

Ví dụ như ngay cả khi có một số trường hợp khẩn cấp để khắc phục các vấn đề thanh toán, loại nhiệm vụ đó có thể vô cùng rủi ro. Một sai lầm ở đó có thể khiến dự án phải trả giá đắt, và điều đó cũng sẽ ảnh hưởng đến bạn. Tuyệt đối từ chối làm những công việc có độ rủi ro cao từ sớm nếu có thể.

Sử dụng các công cụ để giúp dễ dàng tái tạo lỗi

Bất kỳ một lỗi nào (thậm chí là những lỗi nhỏ) về cách mã hoạt động có thể dẫn bạn đến “con đường” xây dựng sai lầm sau này.

Sử dụng công cụ máy ảo với khả năng tái tạo như Docker hoặc Vagrant, bạn sẽ giảm đáng kể thời gian tạo ra lỗi và kiểm tra công việc của mình để đảm bảo việc viết mã. 

Hai công cụ này đã trở nên phổ biến đối với bất kỳ nhóm phát triển phần mềm nào hiện nay, nhưng không phải chắc chắn bất cứ dự án nào cũng dùng đến chúng. Đôi khi, nếu bạn là một thành viên mới trong nhóm thì việc đầu tiên bạn nên  làm là ghi lại các bước bạn đã thực hiện và cuối cùng biến các bước đó thành một kịch bản thiết lập máy ảo.

Tham gia các chương trình Bootcamp

Bạn có thể đầu tư tham gia các chương trình Bootcamp, tức là trại huấn luyện, chương trình huấn luyện thực tế, đưa bạn vào một môi trường kỷ luật với các nguyên tắc nghiêm ngặt và những bài thực hành hết sức bổ ích.

Việc tham gia vào chương trình bootcamp sẽ giúp bạn tìm kiếm được những người giỏi hơn bạn và bạn phải chịu trách nhiệm trước họ về quá trình học tập, kết quả cũng như sản phẩm. Ngoài ra, học từ bạn bè cũng là cách tuyệt vời giúp bạn tiến rất nhanh đấy.

Tham khảo thêm: Khóa học lập trình ngắn hạn Coding Bootcamp 

Tạm kết

Vậy là bạn đã có nó – hướng dẫn 7 bước đơn giản để học cách viết mã cho người mới bắt đầu. Bây giờ  đừng chần chừ nữa, đừng trì hoãn nữa, hãy ra khỏi đó và bắt đầu học cách viết mã ngay thôi!

Học những điều mới và phức tạp không phải là điều dễ dàng, và mọi người học lập trình có thể tìm ra những lộ trình, cách giải quyết của riêng mình. Hãy chia sẻ các phương pháp, lộ trình học viết code của bạn trong phần bình luận bên dưới để mọi người cùng tham khảo nhé.

Quà tặng: Bài TEST Online đánh giá năng lực lập trình và độ phù hợp với ngành lập trình