NFT vừa được Từ điển Collins vinh danh là từ thông dụng của năm 2021. “Vượt mặt” các từ phổ biến khác bao gồm metaverse (vũ trụ ảo), blockchain, crypto,… NFT dường như xuất hiện ở khắp mọi nơi. 

Vậy NFT là gì? Tại sao nó lại được báo chí, truyền thông và mọi người nhắc đến nhiều đến vậy. Đây là lúc bạn cũng nên tiếp hiểu dần về nó để còn bắt kịp công nghệ và không đứng ngoài “cuộc chơi” trong tương lai gần. Và những chia sẻ dưới đây sẽ giúp bạn tìm hiểu những thông tin cơ bản về “cơn sốt” NFT mà nó đã khiến cả thế giới quan tâm. 

NFT Là Gì?

NFT, Non-fungible token (Token không thể thay thế) là một đơn vị dữ liệu trên sổ cái kỹ thuật số được gọi là blockchain (để hiểu hơn về blockchain bạn có thể đọc lại bài viết mình đã viết tại đây). Trong đó, mỗi NFT có thể đại diện cho một tập tin độc nhất vô nhị. Vì vậy, chúng không thể hoán đổi cho nhau. Về mặt kỹ thuật, NFT có thể chứa bất kỳ thứ gì kỹ thuật số, bao gồm bản vẽ, GIF động, bài hát hoặc các mục trong trò chơi điện tử.

Mặc dù về lý thuyết, các tệp kỹ thuật số có thể được “nhân bản vô hạn” nhưng NFT đại diện cho chúng được lưu lại trên các blockchain giúp theo dõi xem ai mới là người duy nhất có quyền sở hữu tệp. Chúng được xem như chứng chỉ xác thực quyền sở hữu đối với một sản phẩm nào đó. Các blockchain như Ethereum và Flow đều có những tiêu chuẩn token (mã thông báo) riêng để xác định việc sử dụng NFT.

Mặc dù chúng đã xuất hiện từ năm 2014, nhưng cho đến hiện nay NFTs mới thật sự trở nên nổi tiếng và được nhắc đến rất nhiều. Đặc biệt, nó đang trở thành một cách ngày càng phổ biến trong giao dịch mua bán các tác phẩm nghệ thuật kỹ thuật số. 

Vậy câu hỏi đặt ra ở đây là liệu bất kỳ ai cũng có thể xem các hình ảnh riêng lẻ hoặc thậm chí toàn bộ ảnh ghép trực tuyến miễn phí thì tại sao mọi người lại sẵn sàng chi hàng triệu USD cho một thứ mà họ có thể dễ dàng chụp ảnh màn hình hoặc tải xuống?

Bởi vì một NFT cho phép người mua sở hữu mặt hàng đó ban đầu. Không chỉ vậy, nó còn chứa các xác thực tích hợp, dùng làm bằng chứng về quyền sở hữu đối với “món đồ”. Và có thể bạn biết, đôi khi các nhà sưu tập rất coi trọng quyền sở hữu, sự độc nhất vô nhị của món đồ và đôi khi nó giúp họ thể hiện “quyền lực”.

NFT khác với tiền điện tử như thế nào?

Mặc dù cả NFT và tiền điện tử đều được tạo ra bằng cách sử dụng cùng một loại lập trình. Nhưng đừng nhầm lẫn rằng chúng là giống nhau đâu nhé.

Tiền vật chất và tiền điện tử “có thể thay thế được”, nghĩa là chúng có thể được mua bán hoặc trao đổi cho nhau. Chúng cũng có giá trị ngang nhau – một đô la luôn có giá trị bằng một đô la khác; một Bitcoin luôn bằng một Bitcoin khác. Khả năng thay thế của tiền điện tử làm cho nó trở thành một phương tiện đáng tin cậy để thực hiện các giao dịch trên blockchain. Ý của mình ở đây nghĩa là tiền điện tử thì nó không có tính chất độc nhất vô nhị.

Ngược lại, mỗi NFT thì hoàn toàn khác nhau,đó cũng chính là đặc điểm nổi trội của NFT, tính duy nhất, một và chỉ một. Mỗi NFT có một chữ ký điện tử khiến các NFT không thể được trao đổi hoặc bình đẳng với nhau (do đó, không thể thay thế). 

NFT hoạt động như thế nào?

NFT hoạt động như thế nào

NFT hoạt động như thế nào?

NFT tồn tại trên một blockchain – là một sổ cái phân tán công khai ghi lại tất cả các giao dịch. Cụ thể, NFT thường được tổ chức trên Ethereum – một nền tảng Blockchain. Ngoài ra, một số các nền tảng blockchain khác cũng hỗ trợ chúng.

NFT được tạo ra từ các đối tượng kỹ thuật số đại diện cho cả vật phẩm hữu hình và vô hình, bao gồm:

  • Nghệ thuật
  • Ảnh, GIF
  • Video 
  • Sưu tầm
  • Hình đại diện ảo và giao diện trò chơi điện tử
  • Giày thể thao thiết kế
  • Âm nhạc

Và còn rất nhiều mặt hàng, sản phẩm khác có thể được áp dụng NFT. Chằng hạn thậm chí như số lượng tweet (giải thích một cách đơn giản thì tweet giống như status bên Facebook, tweet là cụm từ dùng bên nền tảng mạng xã hội Twitter). Người đồng sáng lập Twitter, Jack Dorsey đã bán tweet đầu tiên của mình dưới dạng NFT với giá hơn 2,9 triệu đô la .

Về cơ bản, NFT giống như các vật phẩm của nhà sưu tập vật lý, chỉ là kỹ thuật số. Vì vậy, thay vì nhận được một bức tranh sơn dầu thực tế để treo trên tường, thay vào đó, người mua nhận được một tệp kỹ thuật số.

Họ cũng có được quyền sở hữu độc quyền. NFT chỉ có thể có một chủ sở hữu tại một thời điểm. Chủ sở hữu hoặc tác giả cũng có thể lưu trữ thông tin cụ thể bên trong chúng. Ví dụ: các nghệ sĩ có thể ký vào tác phẩm nghệ thuật của họ bằng cách đưa chữ ký của họ vào siêu dữ liệu của NFT.

NFT được sử dụng để làm gì?

NFT được sử dụng như thế nào

NFT được sử dụng như thế nào?

Công nghệ blockchain và NFT mang đến cho các nghệ sĩ và người sáng tạo nội dung một cơ hội để kiếm tiền từ sản phẩm của họ. Ví dụ, các nghệ sĩ không còn phải dựa vào các phòng trưng bày hoặc nhà đấu giá để bán tác phẩm của họ. 

Thay vào đó, nghệ sĩ có thể bán nó trực tiếp cho người tiêu dùng dưới dạng NFT, điều này cũng cho phép họ giữ lại nhiều lợi nhuận hơn. Ngoài ra, các nghệ sĩ có thể lập trình để vẫn nhận được tiền bản quyền hay phần trăm doanh thu bất cứ khi nào tác phẩm của họ được bán cho chủ sở hữu mới. 

Đây là một tính năng hấp dẫn của NFT. Vì theo hình thức rao bán vật lý truyền thống, các nghệ sĩ thường chỉ nhận được số tiền trong lần giao dịch đầu tiền và không nhận được tiền thu được trong tương lai sau khi tác phẩm của họ được rao bán các lần sau đó cho những chủ sở hữu mới.

NFT đang ngày càng phổ biến và thu hút nhiều nhà sưu tập, đầu tư, người sáng tạo nội dung,…Ngay cả những người nổi tiếng như Snoop Dogg và Lindsay Lohan cũng đang nhảy vào nhóm NFT, phát hành những kỷ niệm, tác phẩm nghệ thuật và khoảnh khắc độc đáo dưới dạng NFT được bảo mật.

Cách mua NFT

Nếu bạn muốn bắt đầu bộ sưu tập NFT của riêng mình, bạn sẽ cần phải có một số thứ chính:

Đầu tiên, bạn sẽ cần có một ví kỹ thuật số cho phép bạn lưu trữ NFT và tiền điện tử. Bạn có thể sẽ cần phải mua một số tiền điện tử, như Ether. Nhìn chung việc sử dụng loại tiền điện tử nào thì còn tùy thuộc vào những người cung cấp NFT của bạn chấp nhận giao dịch loại nào. Bạn có thể mua tiền điện tử bằng thẻ tín dụng trên các nền tảng như Coinbase, Kraken, eToro và thậm chí cả PayPal và Robinhood ngay bây giờ. Sau đó, bạn sẽ có thể chuyển nó từ sàn giao dịch sang ví bạn chọn.

Giao dịch trên những thị trường NFT (nổi tiếng)

Khi bạn đã thiết lập và cấp vốn cho ví của mình, sẽ không thiếu các trang web NFT để mua sắm. Hiện tại, các thị trường NFT lớn nhất là:

  •   OpenSea.io : Nền tảng ngang hàng này tự lập hóa đơn cho mình một nơi cung cấp “các mặt hàng kỹ thuật số hiếm và đồ sưu tầm”. Để bắt đầu, tất cả những gì bạn cần làm là tạo một tài khoản để duyệt các bộ sưu tập NFT. 
  •   Rarible : Tương tự như OpenSea, Rarible là một thị trường mở cho phép các nghệ sĩ và người sáng tạo phát hành và bán NFT. Các mã thông báo RARI được phát hành trên nền tảng cho phép chủ sở hữu cân nhắc các tính năng như phí và quy tắc cộng đồng.

Ngoài ra còn rất nhiều các nền tảng khác như SuperRare, KnownOrigin, Foundation, Nifty Gateway, Binance NFT Marketplace,…

Mặc dù những nền tảng này hay những nền tảng khác đã có hàng nghìn người sáng tạo và sưu tập NFT tham gia, nhưng hãy đảm bảo bạn tìm hiểu nghiên cứu kỹ trước khi mua. Đã có trường hợp một số nghệ sĩ đã trở thành nạn nhân của những kẻ mạo danh đã niêm yết và bán tác phẩm của họ mà không được sự cho phép của họ.

Ngoài ra, quy trình xác minh dành cho người sáng tạo và danh sách NFT không nhất quán giữa các nền tảng – một số nghiêm ngặt hơn các nền tảng khác. Ví dụ: OpenSea và Rarible không yêu cầu xác minh chủ sở hữu đối với danh sách NFT. Các biện pháp bảo vệ người mua dường như khá thưa thớt.

Bạn có nên mua NFT không?

Các NFT rất rủi ro vì tương lai của họ không chắc chắn và chúng ta chưa có nhiều lịch sử để đánh giá hiệu suất của họ. Vì NFT rất mới nên có thể đáng đầu tư một số tiền nhỏ để dùng thử ngay bây giờ.

Nói cách khác, đầu tư vào NFT phần lớn là một quyết định cá nhân. Nếu bạn có tiền dư dả, nó có thể đáng xem xét, đặc biệt nếu một món đồ có ý nghĩa đối với bạn.

Nhưng hãy nhớ rằng, giá trị của NFT hoàn toàn dựa trên những gì người khác sẵn sàng trả cho nó. Do đó, nhu cầu sẽ thúc đẩy giá hơn là các chỉ số cơ bản, kỹ thuật hoặc kinh tế, thường ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và ít nhất là tạo cơ sở cho nhu cầu của nhà đầu tư.

Tất cả điều này có nghĩa là, một NFT có thể bán lại với giá thấp hơn bạn đã trả cho nó. Hoặc bạn có thể không bán lại được nếu không ai muốn.

NFT cũng phải chịu thuế lợi tức vốn — giống như khi bạn bán cổ phiếu với lợi nhuận. Tuy nhiên, vì chúng được coi là hàng sưu tầm, nên chúng có thể không nhận được mức lãi suất vốn dài hạn ưu đãi mà các cổ phiếu thường làm và thậm chí có thể bị đánh thuế với mức thuế hàng sưu tầm cao hơn. Hãy nhớ rằng, tiền điện tử được sử dụng để mua NFT cũng có thể bị đánh thuế nếu chúng đã tăng giá trị kể từ khi bạn mua chúng, có nghĩa là bạn có thể muốn kiểm tra với chuyên gia thuế khi xem xét thêm NFT vào danh mục đầu tư của mình.

Điều đó có nghĩa là, hãy tiếp cận NFT giống như cách bạn đầu tư: Thực hiện nghiên cứu của bạn, hiểu các rủi ro — bao gồm cả việc bạn có thể mất tất cả số tiền đầu tư — và nếu bạn quyết định lao vào, hãy tiến hành một cách thận trọng.

Tạm Kết

Mặc dù NFT đã ra đời từ khá lâu, nhưng thời gian gần đây nó mới được quan tâm. Đặc biệt là ở Việt Nam lĩnh vực này còn mới, hầu hết chỉ những người trong giới công nghệ mới biết đến và tìm hiểu sâu. Nhưng NFT được dự đoán sẽ là còn phát triển và sớm phổ biến trong tương lai gần. Vì vậy việc tìm hiểu về NFT từ ngay bây giờ là cần thiết. Và nếu bạn muốn làm việc trong lĩnh vực này, muốn tìm hiểu và tạo ra chúng thì bắt đầu từ việc học lập trình nhé.

Tham khảo: Bài TEST online đánh giá tư duy lập trình và khả năng phù hợp với lập trình.